Απολογισμός διημερίδας ΚΕΓ

Απολογισμός διημερίδας ΚΕΓ 

«Ψηφιακά μέσα και διδασκαλία των γλωσσικών μαθημάτων» 

(2-3 Οκτωβρίου 2015, Αθήνα)

Ολοκληρώθηκαν με επιτυχία και μεγάλη συμμετοχή οι εργασίες της διημερίδα του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας με τίτλο Ψηφιακά μέσα και διδασκαλία των γλωσσικών μαθημάτων.
Διαδικτυακές κοινότητες εκπαιδευτικών & νέοι ψηφιακοί πόροι του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας  Αθήνα, 2-3 Οκτωβρίου 2015, Divani Palace Acropolis

Πάνω από 350 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης παρακολούθησαν τις δύο μέρες εισηγήσεων και εργαστηρίων εκ του σύνεγγυς, ενώ η πρώτη μέρα της διημερίδας μεταδόθηκε και διαδικτυακά μέσω live streaming. Η διημερίδα διοργανώθηκε στο πλαίσιο της Πράξης «Δημιουργία πρωτότυπης μεθοδολογίας εκπαιδευτικών σεναρίων βασισμένων σε ΤΠΕ και δημιουργία εκπαιδευτικών σεναρίων για τα μαθήματα της Ελληνικής Γλώσσας στην Α΄/βάθμια και Β΄/βάθμια εκπαίδευση» που εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και το Ελληνικό Δημόσιο. Η συγκεκριμένη Πράξη αποβλέπει στην ανάπτυξη ενός πλαισίου προδιαγραφών για τις ψηφιακές παρεμβάσεις στα γλωσσικά μαθήματα στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (νέα ελληνική γλώσσα & λογοτεχνία για την πρωτοβάθμια, αρχαία και νέα ελληνική γλώσσα & λογοτεχνία για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση). Επιδιώκει, επίσης, τη διατύπωση συγκεκριμένων προδιαγραφών για τη δημιουργία και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων. Η προτεινόμενη μεθοδολογία πλαισιώνεται από ψηφιακούς πόρους, που μπορούν να αξιοποιηθούν κατά τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη των σεναρίων.

Κατά τη διάρκεια της διημερίδας: 

α) έγινε παρουσίαση της παραπάνω Πράξης και των αποτελεσμάτων της

β) πραγματοποιήθηκαν εργαστήρια από ερευνητές που συμμετείχαν στις δράσεις του προγράμματος, με έμφαση σε καλές πρακτικές για τη διδασκαλία με ψηφιακά μέσα (για την πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) και 

γ) παρουσιάστηκαν οι νέοι ψηφιακοί πόροι του ΚΕΓ:

1. Ψηφίδες για την ελληνική γλώσσα & τη γλωσσική εκπαίδευση. [http://www.greek-language.gr/digitalResources ]
2. Πρωτέας. Εκπαιδευτικά σενάρια για τα γλωσσικά μαθήματα (Δημοτικό, Γυμνάσιο, Λύκειο). [http://proteas.greek-language.gr ]
3. Εξερευνώ τις ιστορίες: παιχνίδια φιλαναγνωσίας για παιδιά του δημοτικού [http://www.e-istories.gr]

Το υλικό της διημερίδας θα είναι διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο http://www.greeklanguage.gr/digital_school_conferences για όσους δεν μπόρεσαν να την παρακολουθήσουν. 

Πηγή

Αν σας άρεσε η δημοσίευσή μας κάντε Like στη σελίδα μας στο Facebook ή Follow στο λογαριασμό μας στο Twitter.

Ο Επιστημονικός Σύλλογος «Νέος Παιδαγωγός» διοργανώνει Πανελλήνιο Συνέδριο, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων με θέμα:

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ Τ.Π.Ε.

Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στις 7 & 8 Νοεμβρίου στο χώρο του Ιδρύματος Ευγενίδου. 

Οι εργασίες θα διαρκέσουν και για τις δύο μέρες από τις 10.30 το πρωί ως τις 19.30 το απόγευμα. Το κόστος συμμετοχής είναι 20 ευρώ και οι προεγγραφές έχουν αρχίσει ήδη. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Όσοι ενδιαφέρονται να συμμετέχουν μπορούν να εγγραφούν στην ηλεκτρονική σελίδα του συνεδρίου http://synedrio.edu.gr/ ακολουθώντας τις οδηγίες.

Μια περιληπτική παρουσίαση του προγράμματος του Συνεδρίου μπορείτε να δείτε εδώ.
Για να κατεβάσετε το αναλυτικό πρόγραμμα του Συνεδρίου πατήστε εδώ.

Θα καλυφθούν πολλές και ενδιαφέρουσες θεματικές περιοχές, οι οποίες εκτείνονται από τα Εκπαιδευτικά σενάρια, ΤΠΕ και εκπαιδευτική διαδικασία, τη Χρήση συσκευών κινητής τεχνολογίας στη διδασκαλία και τη μάθηση, τα Σύγχρονα Περιβάλλοντα Υποστήριξης του Εκπαιδευτικού, έως και την Ψηφιακή Ασφάλεια και Εμπιστοσύνη.
Για όσους ενδιαφέρονται να μελετήσουν τις αναλυτικά τις θεματικές περιοχές που θα καλυφθούν είναι διαθέσιμες μέσω του παρακάτω συνδέσμου.
Θεματολογία συνεδρίου.

Επισκεφθείτε τη σελίδα του Συνεδρίου στο Facebook για να μείνετε ενήμεροι για τις τελευταίες εξελίξεις.

Για να είστε πάντα ενήμεροι για εκπαιδευτικά θέματα κάντε Like στη σελίδα μας στο Facebook ή Follow στο λογαριασμό μας στο Twitter. 

ΑΞΙΟΛΟΓΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΣΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΠΟΧΗ

Η εποχή μας δικαίως έχει χαρακτηριστεί «ψηφιακή» αν αναλογιστούμε το πλήθος των ηλεκτρονικών συσκευών που κατακλύζουν την καθημερινότητά μας. Η πλειονότητα των ατόμων χρησιμοποιούν υπολογιστές σε καθημερινή βάση όχι μόνο για την τέλεση της εργασίας τους αλλά και για ψυχαγωγία, επικοινωνία, επιμόρφωση.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες «η ικανότητα του ατόμου να χρησιμοποιεί ψηφιακή τεχνολογία, εργαλεία επικοινωνιών και/ή δίκτυα για να προσεγγίζει, διαχειρίζεται, ολοκληρώνει, αξιολογεί και δημιουργεί πληροφορίες, ώστε να λειτουργεί στην κοινωνία της γνώσης» (International ICT Literacy Panel, 2002) καθίσταται ζωτική. Ο άνθρωπος καλείται να ανελιχθεί από το επίπεδο του απλού γραμματισμού, ο οποίος εξαντλείται στην εκμάθηση ανάγνωσης και γραφής, στη βαθμίδα που περιγράφεται παραπάνω και οριοθετείται ως «ψηφιακός γραμματισμός».

Ο ψηφιακός γραμματισμός, σύμφωνα με τους Alkali & Amichai-Hamburger αποτελεί μία σύνθετη έννοια η οποία εμπερικλείει τα κάτωθι στοιχεία:

1. Εικονικός γραμματισμός (photo-visual literacy): Σε αυτόν περιλαμβάνεται η ικανότητα του ατόμου να αντιλαμβάνεται πολυτροπικά κείμενα, καθώς και πληροφορίες οι οποίες παρέχονται μέσω εικόνων και γραφικών αντί για παραδοσιακά κείμενα.

2. Ψηφιακή αναπαραγωγή (reproduction literacy): Παραφράζοντας τη ρήση του Σεφέρη «ότι δεν υπάρχει παρθενογένεση στην τέχνη», ο σύγχρονος ψηφιακά εγγράμματος άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να αναδιατάξει υπάρχουσες πληροφορίες, φράσεις κλπ. προκειμένου να καταλήξει σε νέα συμπεράσματα, να δημιουργήσει νέες ιδέες, να αναθεωρήσει καθεστηκυίες απόψεις.

3.  Ικανότητα Δικτύωσης (branching literacy): Στο υπερμεσιακό και πολυεπίπεδο χώρο του διαδικτύου ο σύγχρονος άνθρωπος οφείλει να είναι εξοπλισμένος με υψηλές ικανότητες «προσανατολισμού» και εφοδιασμένος με αξιόλογες δυνατότητες ανίχνευσης και εντοπισμού φαινομενικά αταίριαστων και σκόρπιων πληροφοριών. Καλείται να σταχυολογήσει πλήθος ανερμάτιστων στοιχείων μέσα από βάσεις δεδομένων προκειμένου να βρει αυτά που εξυπηρετούν κάλλιστα και άριστα το στόχο του και στη συνέχεια να τα αξιοποιήσει προς όφελός του.

4.      Πληροφορικός γραμματισμός (information literacy): Η πληθώρα των αντιφατικών συχνά στοιχείων με τα οποία έρχεται καθημερινά αντιμέτωπος ο σύγχρονος χρήστης του διαδικτύου καθιστά περισσότερο από ποτέ αναγκαία την ύπαρξη κριτικής ικανότητας και την υποβολή κάθε νέας πληροφορίας στη βάσανο του κριτικού ελέγχου. Η άκριτη αποδοχή δεδομένων μπορεί να οδηγήσει το άτομο σε εσφαλμένα συμπεράσματα με όλους τους κινδύνους που κρύβει αυτό για τον ίδιο όσο και για το κοινωνικό σύνολο.

5.      Κοινωνικός γραμματισμός (socio-emotional literacy): Η μετακίνηση του επιπέδου επικοινωνίας από την προσωπική επαφή στην ψηφιακή-εξ αποστάσεως ανταλλαγή απόψεων κατέστησε τον κοινωνικό γραμματισμό, την πιο ουσιώδη, απαραίτητη και αναγκαία δεξιότητα για το σύγχρονο άνθρωπο. Για την απροβλημάτιστη και επιτυχή επικοινωνία του ο άνθρωπος απαιτείται να είναι άριστος γνώστης και χρήστης του netiquette. Καθώς το διαδίκτυο δε χρησιμοποιείται πλέον μόνο ως χώρος αναζήτησης και εύρεσης πληροφοριών, αλλά εξυπηρετεί και την προαιώνια λαχτάρα και ανάγκη για επικοινωνία και επαφή με άλλους ανθρώπους, ο ψηφιακά εγγράμματος χρήστης επιβάλλεται να γνωρίζει, να σέβεται και να αξιοποιεί ορθά τους νέους κανόνες που διέπουν τις ανθρώπινες σχέσεις.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

Από τη στιγμή που οι ΤΠΕ έχουν πλέον εισέλθει δυναμικά στο χώρο της εκπαίδευσης οι εκπαιδευτικοί καλούνται να προετοιμάσουν τους ψηφιακά εγγράμματους πολίτες του μέλλοντος. Για να εξακριβώσουν την επιτυχία ή μη του εκπαιδευτικού τους σχεδιασμού οφείλουν να αξιολογήσουν τους μαθητές τους στις παραπάνω πέντε βασικές ψηφιακές ικανότητες. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής θα λειτουργήσουν ως ανατροφοδότηση για τα μετέπειτα σχέδιά τους.

Ακολουθώντας την κατάταξη των διαφόρων δεξιοτήτων, όπως αυτές παρουσιάστηκαν παραπάνω ξεκινάμε την παρουσίαση των δραστηριοτήτων εικονικό γραμματισμό (photo-visual literacy). Στους μαθητές παρέχεται μια εφαρμογή επεξεργασίας εικόνων, π.χ. Fotor (http://www.fotor.com/) -κατά προτίμηση σε mobile έκδοση- και τους ζητείται να επεξεργαστούν συγκεκριμένες εικόνες με στόχο τη δημιουργία ενός μαθητικού ημερολογίου χωρίς να τους δοθούν οδηγίες για την χρήση της συγκεκριμένης εφαρμογής. Η ποιότητα του τελικού αποτελέσματος καθώς και ο χρόνος ολοκλήρωσής του μπορούν να αποτελέσουν τα κριτήρια αξιολόγησης των μαθητών.

Ψηφιακή αναπαραγωγή (reproduction literacy): Ο καθηγητής της Λογοτεχνίας προσφέρει σε ψηφιακή μορφή ένα σύντομο διήγημα στους μαθητές και τους καλεί να το «ξαναγράψουν» δίνοντας ένα διαφορετικό τέλος αυτή τη φορά. Προσδιορίζονται τα βασικά στοιχεία τα οποία οφείλουν να παραμείνουν αναλλοίωτα και να χρησιμοποιηθούν οπωσδήποτε π.χ. αριθμός χαρακτήρων, μεταξύ τους σχέσεις κλπ. Οι μαθητές θα αξιολογηθούν με βάση τη δημιουργικότητα και την πρωτοτυπία των έργων τους.

Ικανότητα Δικτύωσης (branching literacy): Οι μαθητές καλούνται να συγκεντρώσουν επαρκές και με υψηλή πληροφορικότητα υλικό για ένα συγκρότημα, π.χ. Beatles, προκειμένου να δημιουργήσουν μια ολοκληρωμένη παρουσίαση. Η ποσότητα των πληροφοριών, η συνεκτικότητά τους, η σπανιότητα και η μοναδικότητά τους θα αποτελέσουν τους πυλώνες της αξιολόγησης της εν λόγω δραστηριότητας.

Πληροφορικός γραμματισμός (information literacy): Για να ελέγξουν την ακρίβεια, την εγκυρότητα και την αλήθεια των προσφερόμενων πληροφοριών στο διαδίκτυο οι μαθητές καλούνται να αναζητήσουν στοιχεία για μια θεατρική παράσταση την οποία ήδη έχουν παρακολουθήσει στο πλαίσιο μιας εκπαιδευτικής εκδρομής. Η περιήγησή τους οφείλει να περιλαμβάνει τη γνώμη του κοινού, των ειδικών (κριτικοί τέχνης), βίντεο στο youtube, να εξετάσουν υπάρχοντα hashtags στα διάφορα social media, να αναζητήσουν φωτογραφίες από την παράσταση στο instagram και pins στο pinterest. Τέλος, θα συντάξουν μια έκθεση αξιολόγησης στην οποία θα περιλαμβάνουν τόσο την προσωπική τους γνώμη όσο και την εικόνα που αναδύεται μέσα στο διαδίκτυο. Προφανώς, στη συγκεκριμένη δραστηριότητα θα αξιολογηθούν βάσει της κριτικής τους ικανότητας και της δυνατότητας διάκρισης ψευδών ειδήσεων.

Κοινωνικός γραμματισμός (socio-emotional literacy): Λόγω της ιδιαίτερης φύσης της συγκεκριμένης δεξιότητας η αξιολόγηση είναι επιβεβλημένο να λάβει χώρο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media). Προκειμένου όμως να προστατευτεί η ασφάλεια των μαθητών καταλληλότερος χώρος θεωρείται η πλατφόρμα Edmodo, η οποία διατηρεί όλα τα χαρακτηριστικά των κοινωνικών δικτύων αλλά εξασφαλίζει την ιδιωτικότητα των συμμετεχόντων. Σε σελίδα λοιπόν, που θα δημιουργηθεί για τις ανάγκες του μαθήματος οι εκπαιδευόμενοι θα κληθούν να τοποθετηθούν σε θέματα που απασχολούν την καθημερινότητα των ίδιων ή των οικογενειών τους, π.χ. μεταναστευτικό, ανεργία, αβεβαιότητα για το μέλλον. Οι απαντήσεις που θα δώσουν, η πορεία της συζήτησης, οι απόψεις, τα επιχειρήματα και η γενικότερη «συμπεριφορά» τους θα προσδιορίσουν το επίπεδο κατάκτησης του κοινωνικού γραμματισμού εκ μέρους τους.

Επίλογος

Όπως διαπιστώνουμε από τα παραπάνω, οι μέθοδοι αξιολόγησης που χρησιμοποιούνται στην παραδοσιακή διδασκαλία αδυνατούν να προσεγγίσουν με επάρκεια και στο σύνολό του τον ψηφιακό γραμματισμό. Επιβάλλεται λοιπόν να αναθεωρηθεί το υπάρχον κλίμα γύρω από τη σχολική αξιολόγηση, εισάγοντας νέες μεθόδους και διαδικασίες οι οποίες θα καταμετρούν το ποσοστό κατάκτησης δεξιοτήτων που κρίνονται αναγκαίες, απαραίτητες και ζωτικές για την «επιβίωση» του σύγχρονου ανθρώπου στο ψηφιακό περιβάλλον.

Βιβλιογραφία

Alkali, Y. E., & Amichai-Hamburger, Y. (2004). Experiments in digital literacy. CyberPsychology & Behavior, 7(4), 421-429.

International ICT Literacy Panel, (2002). Digital transformation: A framework for ICT literacy (A report of the International ICT Literacy Panel) σελ. 10 (2).

Πολυγραμματισμοί στην Εκπαίδευση

Κοιτώντας την οθόνη του κινητού ή του υπολογιστή ενός εφήβου θα διαπιστώσουμε ότι η επικοινωνία του με τους συνομηλίκους του δεν περιορίζεται στην ανταλλαγή γραπτών μηνυμάτων αλλά περιλαμβάνει εικονίδια, emoticons, εικόνες ακόμα και αρχεία ήχου. Όπως διαπιστώνουμε, λοιπόν, η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει μεταβάλει δραματικά τον επικοινωνιακό κώδικα των ατόμων θέτοντάς τον σε καινούργια πλαίσια. Σε αυτήν τη νέα κοινωνική κατάσταση ο μέχρι πρόσφατα κυρίαρχος ρόλος της γλώσσας σε θέματα επικοινωνίας περιορίζεται προς όφελος άλλων σημειωτικών τρόπων, ενώ επηρεάζεται και η σημασία του κειμένου, το οποίο από μονοτροπικό και αποκλειστικά γλωσσικό γίνεται πολυτροπικό, δηλαδή συνδυάζει ποικίλους σημειωτικούς τρόπους: γλωσσικό, οπτικό (κινούμενη ή στατική εικόνα, ψηφιακή τυπογραφία κτλ), ηχητικό κ.ά. Οι τρόποι αυτοί λειτουργούν συμπληρωματικά για την παραγωγή νοήματος με τρόπο που κανείς δεν μπορεί να κατανοήσει συνολικά το κείμενο αν περιοριστεί στην ανάγνωση μόνο του γλωσσικού μέρους (Kress, 2000· Χοντολίδου, 1999).

Αν αναλογιστούμε ότι βασικός ρόλος του σχολείου κοινωνιολογικά είναι η προετοιμασία των παιδιών για την αρμονική είσοδό τους στο κοινωνικό γίγνεσθαι και η εξοικείωσή τους με αποτελεσματικές επικοινωνιακές διαδικασίες και μεθόδους, τότε αντιλαμβανόμαστε ότι επιβάλλεται η ανανέωση του γλωσσικού μαθήματος προκειμένου να συμπορεύεται με τα νέα επικοινωνιακά δεδομένα. Στο πλαίσιο του παραπάνω προβληματισμού αναδύθηκε η λεγόμενη παιδαγωγική του γραμματισμού (literacy education).  Σύμφωνα με αυτήν, η γλωσσική διδασκαλία βασίζεται σε κείμενα που σχετίζονται με τη ζωή των μαθητών και νοηματοδούνται από τους ίδιους, έτσι ώστε η μάθηση να στοχεύει στην αποτελεσματική χρήση της γλώσσας. Επιβάλλεται επομένως η απομάκρυνση από τη στείρα διδασκαλία λογοτεχνικών αποσπασμάτων συγγραφέων που έζησαν σε παλαιότερες εποχές  και χρησιμοποίησαν λόγο απαρχαιωμένο πλέον και για αυτό δύσκολα αντιληπτό από τους μαθητές. Η προσπάθεια του επίσημου σχολείου να γεφυρώσει το χάσμα υιοθετώντας κείμενα από τον καθημερινό λόγο, τον τύπο (εφημερίδες και περιοδικά), το παραμύθι, το δημοτικό τραγούδι, τη λογοτεχνία, την επιστήμη, τη δοκιμιογραφία,τη διοίκηση και την τέχνη κρίνεται ανεπαρκής. Στις μέρες μας πλέον η εκρηκτική ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών, η εμφάνιση του Διαδικτύου καθώς και η έκρηξη των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, που συντελέστηκε τις τελευταίες δεκαετίες, επηρέασε το λόγο και την επικοινωνία, διαμορφώνοντας νέα κειμενικά είδη, δίνοντας έμφαση στην πολυτροπικότητα των κειμένων με τη χρήση της εικόνας, των κιναισθητικών πράξεων αλλά και των πολυμέσων (Χοντολίδου 1999).

The New London Group

Σε μια προσπάθεια να προσδιοριστεί αλλά και να «αντιμετωπιστεί» η αναδυόμενη πραγματικότητα το Σεπτέμβριο του 1994 μια ομάδα δέκα επιστημόνων από όλο τον κόσμο, διαφορετικών ειδικοτήτων, ειδικών στη διδασκαλία του γραμματισμού, με διαφορετικές εθνικές και πολιτιστικές εμπειρίες και θέσεις, συναντήθηκε στην πόλη New London του New Hampshire της Αυστραλίας, για να σκεφτεί για το μέλλον της διδασκαλίας του γραμματισμού και να συζητήσει τι έπρεπε να διδαχθεί και με ποιο τρόπο μέσα σε ένα γρήγορα μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Η έμφαση δόθηκε στον κόσμο που άλλαζε και στις νέες απαιτήσεις των ανθρώπων ως πολιτών σε κοινωνίες που άλλαζαν (Cope & Kalantzis, 2000).

Η ομάδα αυτή ονομάστηκε New London Group και το 1996 δημοσίευσε το πρώτο κείμενό της εισάγοντας την έννοια του πολυγραμματισμού (multiliteracies). Ακολουθώντας τα κελεύσματα των πολυγραμματισμών παραθέτουμε ένα σύντομο βίντεο, το οποίο με εύληπτο τρόπο παρουσιάζει το περιεχόμενο του νέου όρου. 

Με τον όρο που επινόησαν, θέλησαν να περιγράψουν δυο σημαντικές καταστάσεις που σχετίζονται με την πολιτισμική και κοινωνική αλλαγή του επικοινωνιακού τοπίου, δυο επιχειρήματα, όπως τα ονομάζουν. Το πρώτο επιχείρημα ασχολείται με την πολλαπλότητα των διαύλων επικοινωνίας και των μέσων ενημέρωσης, απόρροια της εξέλιξης και φύσης των νέων τεχνολογιών. Τα νέα μέσα επικοινωνίας αναδιαμορφώνουν τον τρόπο που χρησιμοποιούμε τη γλώσσα. Η επίδραση των νέων τεχνολογιών έχει ως αποτέλεσμα την ύπαρξη πολυμορφίας στα κείμενα. Το νόημα παράγεται με μορφές που είναι όλο και περισσότερο «πολυτροπικές», καθώς οι γραπτοί - γλωσσικοί τρόποι παραγωγής νοήματος συνδυάζονται με οπτικούς, ακουστικούς και χωρικούς τύπους (Cope & Kalantzis, 2000).

Προκειμένου λοιπόν το σχολείο να διατηρήσει το ρόλο του ως φορέας εκμάθησης και ανάπτυξης επικοινωνιακών δεξιοτήτων οφείλει να αναδιαμορφώσει άρδην το πρόγραμμα διδασκαλίας θέτοντας στο επίκεντρο τον μαθητή, ο οποίος πλέον δεν αντιμετωπίζεται ως παθητικός δέκτης μηνυμάτων αλλά ως συνδιαμορφωτής τους –τουλάχιστον- καθώς ο ίδιος συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση του πολυγραμματισιακού πλαισίου με το νόημα που αποδίδει στα εκάστοτε μηνύματα.

Πλέον, σύμφωνα με τους θεωρητικούς των πολυγραμματισμών, οι παραδοσιακοί όροι «γράψιμο» ή «παραγωγή λόγου» οφείλουν να αντικατασταθούν από τον νεώτερο και πλέον κατάλληλο «Σχέδιο».

Η εφαρμογή της έννοιας του Σχεδίου στη διδασκαλία της γλώσσας εξασφαλίζει αφενός την ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευομένων και αφετέρου την ενασχόληση και εσωτερίκευση ποικιλίας γλωσσικών μορφών -επομένως και νοημάτων- δύο στοιχεία που μεταθέτουν τη διδασκαλία της γλώσσας από τη μονόδρομη παρουσίαση πρότυπων γλωσσικών μορφών και τυποποιημένων νοημάτων.

Η έννοια του Σχεδίου πραγματώνεται μέσα στη σχολική τάξη κατά τη διδασκαλία με τέσσερις τομείς, η σειρά των οποίων μπορεί να αλλάζει στη διδασκαλία:

1.      Τοποθετημένη πρακτική,

2.      Ανοιχτή διδασκαλία,

3.      Κριτική πλαισίωση,

4.      Μετασχηματισμένη πρακτική.

Για να επιτευχθούν με επιτυχία τα προαναφερθέντα απαιτείται οι εκπαιδευόμενοι α) να ασχολούνται με κειμενικές ενότητες πλήρεις νοήματος, οι οποίες θα ανήκουν σε διάφορα είδη λόγου, β) το περιβάλλον διδασκαλίας να είναι πλούσιο σε γραπτά ερεθίσματα, γ) οι συνθήκες επικοινωνίας, κατά τη διάρκεια του μαθήματος, να προσομοιάζουν στο μέγιστο βαθμό τις αληθινές και δ) οι εκπαιδευόμενοι να ασχολούνται κυρίως με πολυτροπικά κείμενα, ώστε να εξοικειωθούν με τους νέους τρόπους παρουσίασης του γραπτού λόγου.

Στο βίντεο που ακολουθεί παρουσιάζονται οι στόχοι που έθεσε το Υπουργείο Παιδείας της Αυστραλίας για τη διδασκαλία των πολυγραμματισμών στους νεαρούς μαθητές. 

Για όσους ενδιαφέρονται να ενσκήψουν περισσότερο στην πρακτική πλευρά της διδασκαλίας των πολυγραμματισμών ακολουθούν ορισμένοι χρήσιμοι σύνδεσμοι:

• Πώς να διδάξετε πολυγραμματισμούς
• Πολυγραμματισμοί στο Σχολείο του 21ου αιώνα
• Η Παιδαγωγική των Πολυγραμματισμών, The New London Group

Βιβλιογραφία

Cope, B., & Kalantzis, M. (2000). Multiliteracies: Literacy Learning and the Designing of Social Futures. London: Routledge.

Kress, G. (2000). Σχεδιασμός του γλωσσικού προγράμματος σπουδών με βάση το μέλλον (Κ. Κανάκη, Μτφρ). Γλωσσικός Υπολογιστής 2 (1-2), 111-124. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Χοντολίδου, Ε. (1999). Εισαγωγή στην έννοια της πολυτροπικότητας, στο Γλωσσικός Υπολογιστής, 1 (1), 115-118. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

Articulate storyline from filologika_gr

Ψηφιακός Γραμματισμός

Blended Learning στο Arthur Ashe Charter School from filologika_gr